Kritisch kijken · Groep 5–8 · 90 minuten
Nepnieuws-detective en schoolkrant
Een spectaculaire kop trekt aandacht. Jij onderzoekt eerst wat je zeker weet.
Lesmodule binnen het MAKO-workshopaanbod. Deze les is los te bekijken en kan deel uitmaken van een lesprogramma. Je kunt de stappen, notities en quiz zonder betaalde AI proberen. Live maken vraagt een ingerichte groep, actieve modelkoppeling en budget. De AI-leshulp is nog niet actief aangesloten.
Dit leren leerlingen
- Je leert bron, datum en bewijs onderzoeken.
- Je leert feiten van meningen onderscheiden.
- Je leert een bericht in eigen woorden schrijven.
De les, stap voor stap
1. Jouw uitdaging · 10 minuten
Een spectaculaire kop trekt aandacht. Jij onderzoekt eerst wat je zeker weet.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Lees samen het doel: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
- Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
- Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Controle: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Onderzoek een kop · 15 minuten
Aandacht trekken is iets anders dan informeren.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Gebruik een door de docent gekozen bericht.
- Noteer afzender, datum en de belangrijkste claim.
- Deel het nog niet.
Controle: Je bent klaar als: je weet welke claim je gaat controleren.
3. Zoek bevestiging · 20 minuten
Twee websites kunnen dezelfde onbevestigde tekst kopiëren.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Vergelijk met een oorspronkelijke bron of een lesboek.
- Markeer wat bevestigd is en wat nog niet.
Controle: Je bent klaar als: je noemt onzekerheden in plaats van ze in te vullen.
4. Schrijf je bericht · 20 minuten
Jouw tekst moet bij het bewijs passen.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Schrijf zelf een korte alinea.
- Vraag AI om onduidelijke zinnen aan te wijzen, niet om nieuwe feiten te bedenken.
Voorbeeldopdracht aan AI
Lees mijn bericht: [tekst]. Geef maximaal drie tips voor duidelijkheid. Voeg geen nieuwe feiten toe. Markeer zinnen waarvoor ik nog een bron nodig heb.
Controle: Je bent klaar als: elke feitelijke uitspraak heeft een bron.
5. Maak de krant · 15 minuten
Ook het beeld moet eerlijk worden gelabeld.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Voeg titel, tekst en bronvermelding samen in een pagina.
- Label een AI-illustratie als illustratie.
- Laat een buur feiten en meningen markeren.
Controle: Je bent klaar als: de lezer kan zien waar informatie en beelden vandaan komen.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
- Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
- Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
- Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio.
- Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Controle: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Dit neem je mee
Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Je bewaart je notities en quiz in het lesportfolio. Afbeeldingen, audio en games download je apart in de maaktool.
Voorbereiding & kosten
Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen
De proefles kost geen AI-credits. De kosten van live AI hangen af van model, instellingen en aantal versies. De begeleider controleert de prijs vóór elke opdracht. Er is nog geen geverifieerde creditbegroting per nieuwe module.
Voor ieder niveau
Beginnen: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: bron, datum en bewijs onderzoeken.
Verder: Vergelijk twee versies en oefen: feiten van meningen onderscheiden.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een bericht in eigen woorden schrijven.
Plan B: zonder AI of internet
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
