De les begeleiden
1. Jouw uitdaging · 10 minuten
Een spectaculaire kop trekt aandacht. Jij onderzoekt eerst wat je zeker weet.
Lees samen het doel: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.
2. Onderzoek een kop · 15 minuten
Aandacht trekken is iets anders dan informeren.
Gebruik een door de docent gekozen bericht.
Noteer afzender, datum en de belangrijkste claim.
Deel het nog niet.
Check: Je bent klaar als: je weet welke claim je gaat controleren.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je weet welke claim je gaat controleren. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
3. Zoek bevestiging · 20 minuten
Twee websites kunnen dezelfde onbevestigde tekst kopiëren.
Vergelijk met een oorspronkelijke bron of een lesboek.
Markeer wat bevestigd is en wat nog niet.
Check: Je bent klaar als: je noemt onzekerheden in plaats van ze in te vullen.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je noemt onzekerheden in plaats van ze in te vullen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
4. Schrijf je bericht · 20 minuten
Jouw tekst moet bij het bewijs passen.
Schrijf zelf een korte alinea.
Vraag AI om onduidelijke zinnen aan te wijzen, niet om nieuwe feiten te bedenken.
Check: Je bent klaar als: elke feitelijke uitspraak heeft een bron.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Elke feitelijke uitspraak heeft een bron. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
5. Maak de krant · 15 minuten
Ook het beeld moet eerlijk worden gelabeld.
Voeg titel, tekst en bronvermelding samen in een pagina.
Label een AI-illustratie als illustratie.
Laat een buur feiten en meningen markeren.
Check: Je bent klaar als: de lezer kan zien waar informatie en beelden vandaan komen.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De lezer kan zien waar informatie en beelden vandaan komen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio.
Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.
Leerlingwerkblad
Mijn avatar of kleur: ____________________
1. Jouw uitdaging
Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Onderzoek een kop
Je bent klaar als: je weet welke claim je gaat controleren.
3. Zoek bevestiging
Je bent klaar als: je noemt onzekerheden in plaats van ze in te vullen.
4. Schrijf je bericht
Je bent klaar als: elke feitelijke uitspraak heeft een bron.
5. Maak de krant
Je bent klaar als: de lezer kan zien waar informatie en beelden vandaan komen.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar
Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Differentiatie
Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: bron, datum en bewijs onderzoeken.
Door: Vergelijk twee versies en oefen: feiten van meningen onderscheiden.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een bericht in eigen woorden schrijven.
Zonder internet of AI
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening.
Bespreekvragen
- Wat doe je met een onbevestigde claim?
- Welke keuze veranderde jouw resultaat?
- Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?
Veelvoorkomende valkuilen
- Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
- Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
- Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.
Antwoorden bij de quiz
1. Ik benoem de onzekerheid en zoek de oorspronkelijke bron. — Ik benoem de onzekerheid en zoek de oorspronkelijke bron.
2. Een schoolkrantpagina met bronnen en een duidelijke scheiding tussen feit en mening. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.
3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.
4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.
5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.
Informatie voor ouders
In deze les werkt uw kind aan “Nepnieuws-detective en schoolkrant”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.
Wat onthouden we?
- bron, datum en bewijs onderzoeken.
- AI kan afwijken: controleer het resultaat.
- Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
