Robot-rechtbank

Dit leren leerlingen

• Je leert feit en aanname onderscheiden.
• Je leert verantwoordelijkheden vanuit rollen bespreken.
• Je leert een maatregel voorstellen die herhaling voorkomt.

De les, stap voor stap

1. 1. Jouw uitdaging · 5 minuten

   Een fictieve bezorgrobot rijdt het verkeerde pad op. Wie had wat moeten controleren?

   Bekijk opdracht, voorbeeld en controle

   1. Lees samen het doel: Een gemotiveerd oordeel over een verzonnen situatie met een verbetervoorstel.
   2. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
   3. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

   Controle: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. 2. Lees het dossier · 15 minuten

   We onderzoeken een verzonnen casus, geen echt rechtsgeschil.

   Bekijk opdracht, voorbeeld en controle

   1. De robot krijgt “breng het naar het blauwe huis”, maar er zijn twee blauwe huizen.
   2. Noteer wat je zeker weet en wat ontbreekt.

   Controle: Je bent klaar als: je vult ontbrekende feiten niet zelf in.

3. 3. Verdeel de rollen · 20 minuten

   Iedere rol ziet een ander deel van het probleem.

   Bekijk opdracht, voorbeeld en controle

   1. Kies maker, gebruiker, getuige en gespreksleider.
   2. Schrijf per rol één taak en één vraag.

   Controle: Je bent klaar als: iedereen spreekt over gedrag, niet over schuld van echte personen.

4. 4. Hoor de argumenten · 15 minuten

   Een AI-suggestie is geen oordeel.

   Bekijk opdracht, voorbeeld en controle

   1. Laat elke rol uitleg geven.
   2. Vraag eventueel AI om een ontbrekende controlevraag.
   3. De gespreksleider geeft iedereen spreektijd.

   Voorbeeldopdracht aan AI

   In een fictieve lescasus bezorgt een robot bij het verkeerde blauwe huis. De opdracht noemt geen huisnummer. Geef drie neutrale vragen om verantwoordelijkheden te onderzoeken. Geen juridisch advies of definitief oordeel.

   Controle: Je bent klaar als: je oordeel verwijst naar feiten uit het dossier.

5. 5. Schrijf het besluit · 10 minuten

   Een goed besluit helpt het systeem verbeteren.

   Bekijk opdracht, voorbeeld en controle

   1. Beschrijf wie iets moet aanpassen: adres duidelijker, bevestiging vragen of stoppen bij twijfel.
   2. Noteer één onzekerheid.

   Controle: Je bent klaar als: je besluit bevat een concrete preventieve maatregel.

6. 6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

   Jouw eindproduct: Een gemotiveerd oordeel over een verzonnen situatie met een verbetervoorstel.

   Bekijk opdracht, voorbeeld en controle

   1. Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
   2. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
   3. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio.
   4. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

   Controle: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Voor ieder niveau

Beginnen: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: feit en aanname onderscheiden.

Verder: Vergelijk twee versies en oefen: verantwoordelijkheden vanuit rollen bespreken.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een maatregel voorstellen die herhaling voorkomt.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.