Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Kritisch kijken · Groep 5–8 · 75 minuten

Vooroordelen ontdekken

Waarom lijkt een reeks AI-beelden soms zo op elkaar? Onderzoek welke keuzes ontbreken.

Lesmodule binnen het MAKO-workshopaanbod. Deze les is los te bekijken en kan deel uitmaken van een lesprogramma. Je kunt de stappen, notities en quiz zonder betaalde AI proberen. Live maken vraagt een ingerichte groep, actieve modelkoppeling en budget. De AI-leshulp is nog niet actief aangesloten.

Dit leren leerlingen

  • Je leert patronen in voorbeelden beschrijven.
  • Je leert een observatie van een conclusie scheiden.
  • Je leert een opdracht inclusiever formuleren.

De les, stap voor stap

  1. 1. Jouw uitdaging · 5 minuten

    Waarom lijkt een reeks AI-beelden soms zo op elkaar? Onderzoek welke keuzes ontbreken.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Lees samen het doel: Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.
    2. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
    3. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

    Controle: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

  2. 2. Kijk zonder oordeel · 15 minuten

    Een klein aantal beelden zegt niet alles over een model.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Bekijk met de docent een vooraf gecontroleerde set beroepsillustraties.
    2. Noteer kleding, hulpmiddelen en omgeving, zonder mensen te beoordelen.

    Controle: Je bent klaar als: je beschrijft wat je ziet zonder conclusies over personen.

  3. 3. Zoek wat ontbreekt · 20 minuten

    Eenzijdige voorbeelden kunnen ons beeld vernauwen.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Tel welke omgevingen en rollen voorkomen.
    2. Bespreek wat je niet ziet.
    3. Gebruik geen gevoelige of kwetsende categorieën.

    Controle: Je bent klaar als: je noemt de omvang en beperking van je voorbeeldenset.

  4. 4. Maak een preciezere opdracht · 15 minuten

    Een eerlijke opdracht geeft ruimte aan verschillende mogelijkheden.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Beschrijf een team met verschillende taken en hulpmiddelen.
    2. Maak of bespreek een tweede versie.

    Voorbeeldopdracht aan AI

    Illustratie van een onderzoeksteam met verschillende werkzaamheden: meten, ontwerpen en planten verzorgen. Verschillende volwassen personages, gelijkwaardige rollen, vriendelijk, geen tekst.

    Controle: Je bent klaar als: je verandert de opdracht op basis van een waargenomen patroon.

  5. 5. Presenteer voorzichtig · 10 minuten

    “In onze voorbeelden” is nauwkeuriger dan “AI doet altijd”.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Maak een poster met drie observaties, één beperking en jouw verbeterde prompt.
    2. Bespreek de formulering met de docent.

    Controle: Je bent klaar als: je conclusie gaat niet verder dan je voorbeelden.

  6. 6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

    Jouw eindproduct: Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.

    Bekijk opdracht, voorbeeld en controle
    1. Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
    2. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
    3. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio.
    4. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

    Controle: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Dit neem je mee

Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.

Je bewaart je notities en quiz in het lesportfolio. Afbeeldingen, audio en games download je apart in de maaktool.

Voorbereiding & kosten

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De proefles kost geen AI-credits. De kosten van live AI hangen af van model, instellingen en aantal versies. De begeleider controleert de prijs vóór elke opdracht. Er is nog geen geverifieerde creditbegroting per nieuwe module.

Voor ieder niveau

Beginnen: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: patronen in voorbeelden beschrijven.

Verder: Vergelijk twee versies en oefen: een observatie van een conclusie scheiden.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een opdracht inclusiever formuleren.

Plan B: zonder AI of internet

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een poster met observaties en een eerlijkere, concretere prompt.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.