De les begeleiden
1. Jouw uitdaging · 5 minuten
Speel met de klas een netwerk van simpele rekenregels. Ontdek wat een model wel en niet kan.
Lees samen het doel: Een netwerkkaart en je eigen uitleg van invoer, regels en uitvoer.
Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.
2. Word een knooppunt · 10 minuten
We spelen een versimpeld model; dit is geen echte AI-training.
Vorm tweetallen.
De eerste krijgt een kaart met twee kenmerken, de tweede een regel.
Geef alleen de kenmerken door.
Check: Je bent klaar als: de ontvanger gebruikt alleen de ontvangen informatie.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De ontvanger gebruikt alleen de ontvangen informatie. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
3. Maak een netwerk · 15 minuten
Een tussenstap verandert de informatie.
Maak drie stations: kleur bekijken, vorm bekijken en een keuze maken.
Gebruik pijlen om berichten door te geven.
Check: Je bent klaar als: je kunt de route van één kaart terugvolgen.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je kunt de route van één kaart terugvolgen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
4. Verander een regel · 10 minuten
Dezelfde invoer kan met een andere regel iets anders opleveren.
Voorspel eerst de uitkomst.
Verander daarna één regel en speel dezelfde kaart opnieuw.
Check: Je bent klaar als: je noteert voorspelling en uitkomst apart.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je noteert voorspelling en uitkomst apart. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
5. Leg de beperking uit · 10 minuten
Onze kaartjes laten maar een klein stukje zien.
Teken je netwerk.
Schrijf wat mensen kozen: voorbeelden, kenmerken en regels.
Benoem wat deze oefening niet laat zien.
Check: Je bent klaar als: je noemt minstens één verschil met een echt getraind AI-model.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je noemt minstens één verschil met een echt getraind AI-model. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Een netwerkkaart en je eigen uitleg van invoer, regels en uitvoer.
Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio.
Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.
Leerlingwerkblad
Mijn avatar of kleur: ____________________
1. Jouw uitdaging
Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Word een knooppunt
Je bent klaar als: de ontvanger gebruikt alleen de ontvangen informatie.
3. Maak een netwerk
Je bent klaar als: je kunt de route van één kaart terugvolgen.
4. Verander een regel
Je bent klaar als: je noteert voorspelling en uitkomst apart.
5. Leg de beperking uit
Je bent klaar als: je noemt minstens één verschil met een echt getraind AI-model.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar
Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Differentiatie
Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: invoer en uitvoer onderscheiden.
Door: Vergelijk twee versies en oefen: eenvoudige beslisregels uitvoeren.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een model van een echte computer onderscheiden.
Zonder internet of AI
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een netwerkkaart en je eigen uitleg van invoer, regels en uitvoer.
Bespreekvragen
- Is ons kaartjesnetwerk precies hetzelfde als echte AI?
- Welke keuze veranderde jouw resultaat?
- Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?
Veelvoorkomende valkuilen
- Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
- Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
- Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.
Antwoorden bij de quiz
1. Nee, het is een vereenvoudigd model om een idee te begrijpen. — Nee, het is een vereenvoudigd model om een idee te begrijpen.
2. Een netwerkkaart en je eigen uitleg van invoer, regels en uitvoer. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.
3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.
4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.
5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.
Informatie voor ouders
In deze les werkt uw kind aan “Zelf de computer zijn”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.
Wat onthouden we?
- invoer en uitvoer onderscheiden.
- AI kan afwijken: controleer het resultaat.
- Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
