Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Docentenhandleiding · Groep 5–8 · 60 minuten

Wat mag en wat niet?

Voorbereiding, lesstappen, werkblad en ouderinformatie. Gebruik dit overzicht naast de leerlingomgeving.

Voorbereiding

  • Lees de zes lesblokken en probeer de proefles vooraf.
  • Leg de voorbeeld- en controlebronnen klaar. Controleer media op leeftijd en herkomst.
  • Verifieer toegang, modelmogelijkheden en budget vóór je live AI inzet.
  • Plan halverwege twee minuten bewegen binnen het lesblok. Houd de offlinevariant klaar.

Benodigdheden

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De les begeleiden

1. Jouw uitdaging · 5 minuten

Over AI mag je van mening verschillen. Leer een standpunt uitleggen en naar anderen luisteren.

Lees samen het doel: Een meningenkaart met argument en een vraag die open blijft. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.

2. Kies je eerste standpunt · 10 minuten

Je mag ook twijfelen.

Bespreek: mag AI je hele huiswerk maken? Kies eens, oneens of twijfel. Schrijf één reden zonder een klasgenoot te beoordelen.

Check: Je bent klaar als: je standpunt heeft een argument.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je standpunt heeft een argument. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

3. Onderzoek de gevolgen · 15 minuten

Niet iedereen heeft dezelfde belangen.

Bespreek dezelfde situatie als leerling, leerkracht en maker van de tool. Noteer wie wat nodig heeft.

Check: Je bent klaar als: je kunt twee verschillende perspectieven noemen.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je kunt twee verschillende perspectieven noemen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

4. Maak de grens concreet · 10 minuten

Toestemming en eigen werk doen ertoe.

Bespreek fictieve situaties over een stem nadoen en een fantasiebeeld maken. Deel geen echte namen of beelden.

Check: Je bent klaar als: je onderscheidt ideeën maken van echte personen nabootsen.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je onderscheidt ideeën maken van echte personen nabootsen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

5. Stem opnieuw · 10 minuten

Een nieuwe reden mag je mening veranderen.

Lees je eerste kaart terug. Schrijf je huidige standpunt en welk argument invloed had. Vraag de docent welke schoolafspraak geldt.

Check: Je bent klaar als: je presenteert een lesmening niet als juridisch advies.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je presenteert een lesmening niet als juridisch advies. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

Jouw eindproduct: Een meningenkaart met argument en een vraag die open blijft.

Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.

Leerlingwerkblad

Mijn avatar of kleur: ____________________

1. Jouw uitdaging

Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. Kies je eerste standpunt

Je bent klaar als: je standpunt heeft een argument.

3. Onderzoek de gevolgen

Je bent klaar als: je kunt twee verschillende perspectieven noemen.

4. Maak de grens concreet

Je bent klaar als: je onderscheidt ideeën maken van echte personen nabootsen.

5. Stem opnieuw

Je bent klaar als: je presenteert een lesmening niet als juridisch advies.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar

Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Differentiatie

Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: een mening onderbouwen.

Door: Vergelijk twee versies en oefen: een ander standpunt respectvol onderzoeken.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: privacy en toestemming herkennen.

Zonder internet of AI

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een meningenkaart met argument en een vraag die open blijft.

Bespreekvragen

  • Mag je van mening veranderen?
  • Welke keuze veranderde jouw resultaat?
  • Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
  • Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
  • Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.

Antwoorden bij de quiz

1. Ja, als je nieuwe argumenten afweegt en je keuze uitlegt. — Ja, als je nieuwe argumenten afweegt en je keuze uitlegt.

2. Een meningenkaart met argument en een vraag die open blijft. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.

3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.

4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.

5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.

Informatie voor ouders

In deze les werkt uw kind aan “Wat mag en wat niet?”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.

Wat onthouden we?

  • een mening onderbouwen.
  • AI kan afwijken: controleer het resultaat.
  • Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.