Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Docentenhandleiding · Groep 5–8 · 90 minuten

Twee agents, één gesprek

Voorbereiding, lesstappen, werkblad en ouderinformatie. Gebruik dit overzicht naast de leerlingomgeving.

Voorbereiding

  • Lees de zes lesblokken en probeer de proefles vooraf.
  • Leg de voorbeeld- en controlebronnen klaar. Controleer media op leeftijd en herkomst.
  • Verifieer toegang, modelmogelijkheden en budget vóór je live AI inzet.
  • Plan halverwege twee minuten bewegen binnen het lesblok. Houd de offlinevariant klaar.

Benodigdheden

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De les begeleiden

1. Jouw uitdaging · 10 minuten

Een winkelier en een klant hebben elk een doel. Ontdek wat er verandert als jij één regel aanpast.

Lees samen het doel: Twee karakterkaarten en twee korte dialogen met een vergelijking. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.

2. Maak de rollen · 15 minuten

Een personage volgt de kenmerken die jij meegeeft.

Maak een kaart voor klant en winkelier: naam, toon, doel en drie regels. Gebruik alleen verzonnen namen.

Check: Je bent klaar als: de rollen hebben verschillende doelen maar dezelfde veilige grenzen.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De rollen hebben verschillende doelen maar dezelfde veilige grenzen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

3. Voorspel het gesprek · 20 minuten

Een verwachting helpt je straks beter kijken.

Schrijf wat je denkt dat de eerste vier beurten opleveren. Maak een gespreksregel: maximaal tien beurten, geen persoonsgegevens.

Check: Je bent klaar als: je verwachting staat vast voordat de proef begint.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je verwachting staat vast voordat de proef begint. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

4. Laat ze praten · 20 minuten

Een AI-personage is geen mens of vertrouwenspersoon.

Speel eerst zelf de rollen. Gebruik in de live les alleen de ingestelde leshulp; anders schrijf je de beurtwisseling samen. Nummer elke beurt.

Check: Je bent klaar als: je vermeldt of de dialoog door leerlingen of AI is geschreven.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je vermeldt of de dialoog door leerlingen of AI is geschreven. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

5. Verander één regel · 15 minuten

Zo kun je de invloed van een instructie onderzoeken.

Maak de klant geduldiger of laat de winkelier eerst een vraag stellen. Gebruik hetzelfde begin en vergelijk de eerste vier beurten.

Check: Je bent klaar als: je koppelt een zichtbaar verschil aan de gewijzigde regel.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je koppelt een zichtbaar verschil aan de gewijzigde regel. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

Jouw eindproduct: Twee karakterkaarten en twee korte dialogen met een vergelijking.

Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.

Leerlingwerkblad

Mijn avatar of kleur: ____________________

1. Jouw uitdaging

Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. Maak de rollen

Je bent klaar als: de rollen hebben verschillende doelen maar dezelfde veilige grenzen.

3. Voorspel het gesprek

Je bent klaar als: je verwachting staat vast voordat de proef begint.

4. Laat ze praten

Je bent klaar als: je vermeldt of de dialoog door leerlingen of AI is geschreven.

5. Verander één regel

Je bent klaar als: je koppelt een zichtbaar verschil aan de gewijzigde regel.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar

Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Differentiatie

Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: rol en doel in een instructie vastleggen.

Door: Vergelijk twee versies en oefen: beurtwisseling begrenzen.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een gesprek met een gewijzigde regel vergelijken.

Zonder internet of AI

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Twee karakterkaarten en twee korte dialogen met een vergelijking.

Bespreekvragen

  • Waarom veranderen we maar één regel?
  • Welke keuze veranderde jouw resultaat?
  • Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
  • Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
  • Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.

Antwoorden bij de quiz

1. Dan is beter te zien welke instructie het verschil maakt. — Dan is beter te zien welke instructie het verschil maakt.

2. Twee karakterkaarten en twee korte dialogen met een vergelijking. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.

3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.

4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.

5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.

Informatie voor ouders

In deze les werkt uw kind aan “Twee agents, één gesprek”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.

Wat onthouden we?

  • rol en doel in een instructie vastleggen.
  • AI kan afwijken: controleer het resultaat.
  • Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.