Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Docentenhandleiding · Groep 5–8 · 60 minuten

Hoe leert een computer?

Voorbereiding, lesstappen, werkblad en ouderinformatie. Gebruik dit overzicht naast de leerlingomgeving.

Voorbereiding

  • Lees de zes lesblokken en probeer de proefles vooraf.
  • Leg de voorbeeld- en controlebronnen klaar. Controleer media op leeftijd en herkomst.
  • Verifieer toegang, modelmogelijkheden en budget vóór je live AI inzet.
  • Plan halverwege twee minuten bewegen binnen het lesblok. Houd de offlinevariant klaar.

Benodigdheden

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De les begeleiden

1. Jouw uitdaging · 5 minuten

Robi kent alleen jouw voorbeelden. Onderzoek wat er gebeurt als je hem een eenzijdige verzameling geeft.

Lees samen het doel: Een trainings- en testlogboek met een verbeterde voorbeeldenset. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.

2. Sorteer samen · 10 minuten

Mensen kiezen wat een goed voorbeeld is.

Teken zes appels en zes peren met verschillende kleuren en vormen. Zet een label onder elke tekening. Houd vier kaarten apart om te testen.

Check: Je bent klaar als: de testkaarten zitten niet in de trainingsstapel.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De testkaarten zitten niet in de trainingsstapel. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

3. Leer een eenvoudige regel · 15 minuten

Begin met een herkenner die alleen naar kleur kijkt.

Geef Robi eerst alleen rode appels en groene peren. Schrijf de regel die hierbij past. Voorspel wat hij doet met een groene appel.

Check: Je bent klaar als: je voorspelt vóór je de testkaart bekijkt.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je voorspelt vóór je de testkaart bekijkt. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

4. Test de fout · 10 minuten

Een regel die op de eerste voorbeelden past kan toch verkeerd zijn.

Test met de vier apart gehouden kaarten. Noteer gok en juiste label. Tel hoeveel kaarten de kleurregel goed indeelt.

Check: Je bent klaar als: je score gaat over deze vier kaarten, niet over alle mogelijke vruchten.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je score gaat over deze vier kaarten, niet over alle mogelijke vruchten. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

5. Maak het eerlijker · 10 minuten

Meer verschillende voorbeelden kunnen een beperking zichtbaar maken.

Voeg groene appels en rode peren toe. Kies vorm als extra kenmerk. Test opnieuw met nieuwe kaarten en vergelijk.

Check: Je bent klaar als: je legt uit welke voorbeelden de regel veranderden.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je legt uit welke voorbeelden de regel veranderden. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

Jouw eindproduct: Een trainings- en testlogboek met een verbeterde voorbeeldenset.

Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.

Leerlingwerkblad

Mijn avatar of kleur: ____________________

1. Jouw uitdaging

Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. Sorteer samen

Je bent klaar als: de testkaarten zitten niet in de trainingsstapel.

3. Leer een eenvoudige regel

Je bent klaar als: je voorspelt vóór je de testkaart bekijkt.

4. Test de fout

Je bent klaar als: je score gaat over deze vier kaarten, niet over alle mogelijke vruchten.

5. Maak het eerlijker

Je bent klaar als: je legt uit welke voorbeelden de regel veranderden.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar

Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Differentiatie

Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: trainvoorbeelden en testvoorbeelden scheiden.

Door: Vergelijk twee versies en oefen: eenzijdige voorbeelden herkennen.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een voorspelling vergelijken met de uitkomst.

Zonder internet of AI

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een trainings- en testlogboek met een verbeterde voorbeeldenset.

Bespreekvragen

  • Waarmee test je een herkenner eerlijk?
  • Welke keuze veranderde jouw resultaat?
  • Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
  • Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
  • Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.

Antwoorden bij de quiz

1. Met voorbeelden die hij niet tijdens het trainen kreeg. — Met voorbeelden die hij niet tijdens het trainen kreeg.

2. Een trainings- en testlogboek met een verbeterde voorbeeldenset. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.

3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.

4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.

5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.

Informatie voor ouders

In deze les werkt uw kind aan “Hoe leert een computer?”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.

Wat onthouden we?

  • trainvoorbeelden en testvoorbeelden scheiden.
  • AI kan afwijken: controleer het resultaat.
  • Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.