De les begeleiden
1. Jouw uitdaging · 5 minuten
Interview een verzonnen verteller over een echt onderwerp. Ontdek wat verhaal is en wat je moet controleren.
Lees samen het doel: Een interview met drie bevestigde feiten en bronvermelding.
Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.
2. Kies je onderwerp · 15 minuten
De computer is niet werkelijk een planeet of dier.
Kies Mars, een bij of een uitvinding uit het lesboek.
Schrijf op wat je al weet.
Geen levende echte persoon als rol.
Check: Je bent klaar als: je labelt de verteller als AI-rolspel.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je labelt de verteller als AI-rolspel. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
3. Bedenk vijf vragen · 20 minuten
Een open vraag nodigt uit tot uitleg.
Begin met hoe, waarom of wat.
Vermijd vragen die alleen ja of nee opleveren.
Kies je twee belangrijkste vragen.
Check: Je bent klaar als: elke vraag heeft een duidelijke bedoeling.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Elke vraag heeft een duidelijke bedoeling. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
4. Voer het interview · 15 minuten
Een personage kan feiten en fantasie vermengen.
Stel één vraag tegelijk.
Markeer uitspraken die echt controleerbaar zijn.
Vraag AI om twijfel te benoemen.
Check: Je bent klaar als: je kopieert geen onbevestigde feiten naar je eindproduct.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je kopieert geen onbevestigde feiten naar je eindproduct. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
5. Maak de feitenkaart · 10 minuten
Bronnen helpen verhaal en kennis uit elkaar houden.
Controleer minstens twee antwoorden in een boek of door de docent gekozen bron.
Bewaar drie bevestigde feiten en noem je bronnen.
Check: Je bent klaar als: je vermeldt welke stukken rolspel zijn.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je vermeldt welke stukken rolspel zijn. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Een interview met drie bevestigde feiten en bronvermelding.
Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio.
Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.
Leerlingwerkblad
Mijn avatar of kleur: ____________________
1. Jouw uitdaging
Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Kies je onderwerp
Je bent klaar als: je labelt de verteller als AI-rolspel.
3. Bedenk vijf vragen
Je bent klaar als: elke vraag heeft een duidelijke bedoeling.
4. Voer het interview
Je bent klaar als: je kopieert geen onbevestigde feiten naar je eindproduct.
5. Maak de feitenkaart
Je bent klaar als: je vermeldt welke stukken rolspel zijn.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar
Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Differentiatie
Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: open vragen formuleren.
Door: Vergelijk twee versies en oefen: rolspel van feiten onderscheiden.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: twee antwoorden onafhankelijk controleren.
Zonder internet of AI
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een interview met drie bevestigde feiten en bronvermelding.
Bespreekvragen
- Is het AI-personage echt het geïnterviewde dier?
- Welke keuze veranderde jouw resultaat?
- Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?
Veelvoorkomende valkuilen
- Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
- Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
- Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.
Antwoorden bij de quiz
1. Nee, het is rolspel waarvan ik de feiten controleer. — Nee, het is rolspel waarvan ik de feiten controleer.
2. Een interview met drie bevestigde feiten en bronvermelding. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.
3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.
4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.
5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.
Informatie voor ouders
In deze les werkt uw kind aan “Interview met… een dier of planeet”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.
Wat onthouden we?
- open vragen formuleren.
- AI kan afwijken: controleer het resultaat.
- Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
