Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Docentenhandleiding · Groep 5–8 · 75 minuten

Schrijfmaatje

Voorbereiding, lesstappen, werkblad en ouderinformatie. Gebruik dit overzicht naast de leerlingomgeving.

Voorbereiding

  • Lees de zes lesblokken en probeer de proefles vooraf.
  • Leg de voorbeeld- en controlebronnen klaar. Controleer media op leeftijd en herkomst.
  • Verifieer toegang, modelmogelijkheden en budget vóór je live AI inzet.
  • Plan halverwege twee minuten bewegen binnen het lesblok. Houd de offlinevariant klaar.

Benodigdheden

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De les begeleiden

1. Jouw uitdaging · 5 minuten

Jij schrijft. AI geeft hoogstens drie tips. Je laat zien hoe je tekst beter wordt door jouw keuzes.

Lees samen het doel: Twee tekstversies met gemarkeerde eigen verbeteringen. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.

2. Schrijf je eerste tekst · 15 minuten

De eerste versie hoeft niet perfect te zijn.

Schrijf acht zinnen over een verzonnen avontuur. Geef het een begin, gebeurtenis en einde. Bewaar deze versie.

Check: Je bent klaar als: er staat een eigen tekst voordat je AI om hulp vraagt.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Er staat een eigen tekst voordat je AI om hulp vraagt. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

3. Vraag drie tips · 20 minuten

De helper neemt de pen niet over.

Vraag: wat is duidelijk, wat kan beter en welke vraag heb je? Laat geen volledige herschreven tekst maken.

Check: Je bent klaar als: je krijgt of bedenkt maximaal drie uitvoerbare tips.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je krijgt of bedenkt maximaal drie uitvoerbare tips. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

4. Herschrijf zelf · 15 minuten

Niet iedere suggestie hoeft te worden gevolgd.

Kies twee tips. Verander zelf de tekst en onderstreep je wijzigingen. Noteer ook een tip die je niet gebruikt.

Check: Je bent klaar als: je kunt je keuzes uitleggen.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je kunt je keuzes uitleggen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

5. Vergelijk de versies · 10 minuten

Beter betekent passend bij jouw doel.

Lees beide versies aan je buur voor. Vraag welke gebeurtenis duidelijker is. Kies een zin waar je trots op bent.

Check: Je bent klaar als: de tekst blijft jouw verhaal en jouw formulering.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De tekst blijft jouw verhaal en jouw formulering. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

Jouw eindproduct: Twee tekstversies met gemarkeerde eigen verbeteringen.

Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.

Leerlingwerkblad

Mijn avatar of kleur: ____________________

1. Jouw uitdaging

Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. Schrijf je eerste tekst

Je bent klaar als: er staat een eigen tekst voordat je AI om hulp vraagt.

3. Vraag drie tips

Je bent klaar als: je krijgt of bedenkt maximaal drie uitvoerbare tips.

4. Herschrijf zelf

Je bent klaar als: je kunt je keuzes uitleggen.

5. Vergelijk de versies

Je bent klaar als: de tekst blijft jouw verhaal en jouw formulering.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar

Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Differentiatie

Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: gerichte feedback vragen.

Door: Vergelijk twee versies en oefen: een tekst zelf herschrijven.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een verbetering met een reden toelichten.

Zonder internet of AI

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Twee tekstversies met gemarkeerde eigen verbeteringen.

Bespreekvragen

  • Wat is de taak van AI in deze les?
  • Welke keuze veranderde jouw resultaat?
  • Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
  • Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
  • Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.

Antwoorden bij de quiz

1. Feedback geven terwijl ik zelf schrijf en verbeter. — Feedback geven terwijl ik zelf schrijf en verbeter.

2. Twee tekstversies met gemarkeerde eigen verbeteringen. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.

3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.

4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.

5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.

Informatie voor ouders

In deze les werkt uw kind aan “Schrijfmaatje”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.

Wat onthouden we?

  • gerichte feedback vragen.
  • AI kan afwijken: controleer het resultaat.
  • Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.