Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Docentenhandleiding · Groep 5–8 · 90 minuten

Radioshow of podcast

Voorbereiding, lesstappen, werkblad en ouderinformatie. Gebruik dit overzicht naast de leerlingomgeving.

Voorbereiding

  • Lees de zes lesblokken en probeer de proefles vooraf.
  • Leg de voorbeeld- en controlebronnen klaar. Controleer media op leeftijd en herkomst.
  • Verifieer toegang, modelmogelijkheden en budget vóór je live AI inzet.
  • Plan halverwege twee minuten bewegen binnen het lesblok. Houd de offlinevariant klaar.

Benodigdheden

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen · Koptelefoons · Koptelefoon en een vooraf gecontroleerde audio-editor

De les begeleiden

1. Jouw uitdaging · 10 minuten

Maak een uitzending over een verzonnen wereld. Jij bent de redacteur, AI helpt bij stemmen en geluid.

Lees samen het doel: Een script, jingle en korte aflevering of uitgewerkt audioplan. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.

2. Kies je onderwerp · 15 minuten

Een luisteraar ziet geen plaatjes.

Kies een fantasieonderwerp. Schrijf een intro, twee korte onderdelen en een afsluiting. Lees het hardop en schrap onnodige zinnen.

Check: Je bent klaar als: het script is in twee tot drie minuten te vertellen.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Het script is in twee tot drie minuten te vertellen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

3. Verdeel de stemmen · 20 minuten

Een AI-stem is geen echte gast.

Kies alleen standaard synthetische stemmen. Markeer welke zinnen jij schreef en welke suggesties AI gaf.

Check: Je bent klaar als: je bootst geen echte persoon na en vermeldt het gebruik van AI.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je bootst geen echte persoon na en vermeldt het gebruik van AI. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

4. Maak een jingle · 20 minuten

Een kort herkenbaar geluid kondigt de show aan.

Maak een rustige jingle in Muziek. Maak spraak per kort onderdeel. Luister ieder bestand af voordat je verdergaat.

Check: Je bent klaar als: de uitspraak klopt en het volume is prettig.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De uitspraak klopt en het volume is prettig. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

5. Maak een luisterversie · 15 minuten

Muziek hoort onder de stem, niet eroverheen.

Zet de bestanden met je begeleider op volgorde in een beschikbare audio-editor. Laat iemand luisteren zonder het script.

Check: Je bent klaar als: de luisteraar begrijpt het onderwerp en hoort alle woorden.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De luisteraar begrijpt het onderwerp en hoort alle woorden. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

Jouw eindproduct: Een script, jingle en korte aflevering of uitgewerkt audioplan.

Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.

Leerlingwerkblad

Mijn avatar of kleur: ____________________

1. Jouw uitdaging

Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. Kies je onderwerp

Je bent klaar als: het script is in twee tot drie minuten te vertellen.

3. Verdeel de stemmen

Je bent klaar als: je bootst geen echte persoon na en vermeldt het gebruik van AI.

4. Maak een jingle

Je bent klaar als: de uitspraak klopt en het volume is prettig.

5. Maak een luisterversie

Je bent klaar als: de luisteraar begrijpt het onderwerp en hoort alle woorden.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar

Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Differentiatie

Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: een luisterverhaal schrijven.

Door: Vergelijk twee versies en oefen: synthetische stemmen verantwoord gebruiken.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: geluid op verstaanbaarheid beoordelen.

Zonder internet of AI

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een script, jingle en korte aflevering of uitgewerkt audioplan.

Bespreekvragen

  • Welke stem mag je hier gebruiken?
  • Welke keuze veranderde jouw resultaat?
  • Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
  • Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
  • Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.

Antwoorden bij de quiz

1. Een standaard synthetische stem zonder een echte persoon na te doen. — Een standaard synthetische stem zonder een echte persoon na te doen.

2. Een script, jingle en korte aflevering of uitgewerkt audioplan. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.

3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.

4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.

5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.

Informatie voor ouders

In deze les werkt uw kind aan “Radioshow of podcast”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.

Wat onthouden we?

  • een luisterverhaal schrijven.
  • AI kan afwijken: controleer het resultaat.
  • Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.