De les begeleiden
1. Jouw uitdaging · 10 minuten
Twee verzonnen personages onderzoeken één stelling. Jij ontwerpt hun toon en grenzen.
Lees samen het doel: Twee karakterkaarten en een debat met gemarkeerde argumenten.
Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken.
Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.
Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.
2. Kies een stelling · 15 minuten
Een veilig debat gaat over ideeën, niet over klasgenoten.
Kies: meer groen op het schoolplein of meer speeltoestellen? Schrijf voor beide kanten één reden.
Check: Je bent klaar als: beide kanten hebben een begrijpelijke reden.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Beide kanten hebben een begrijpelijke reden. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
3. Ontwerp de sprekers · 20 minuten
Een standpunt is geen toestemming om onaardig te worden.
Maak twee kaarten met standpunt, spreekstijl en de regel “stel een vraag voordat je tegenspreekt”.
Check: Je bent klaar als: geen spreker valt een persoon aan.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Geen spreker valt een persoon aan. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
4. Lees het debat · 20 minuten
Een mooie formulering is nog geen bewijs.
Vraag maximaal zes beurten of schrijf ze met je buur.
Onderstreep argumenten en omcirkel claims die je zou moeten controleren.
Check: Je bent klaar als: je kunt een mening en een controleerbare claim aanwijzen.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je kunt een mening en een controleerbare claim aanwijzen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
5. Wijzig de spreekstijl · 15 minuten
Instructies sturen gedrag maar garanderen geen perfect resultaat.
Maak één spreker nieuwsgieriger.
Voorspel het verschil en vergelijk een nieuw gesprek met hetzelfde onderwerp.
Check: Je bent klaar als: je beschrijft wat veranderde en wat gelijk bleef.
Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je beschrijft wat veranderde en wat gelijk bleef. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten
Jouw eindproduct: Twee karakterkaarten en een debat met gemarkeerde argumenten.
Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip.
Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd.
Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio.
Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.
Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.
Leerlingwerkblad
Mijn avatar of kleur: ____________________
1. Jouw uitdaging
Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.
2. Kies een stelling
Je bent klaar als: beide kanten hebben een begrijpelijke reden.
3. Ontwerp de sprekers
Je bent klaar als: geen spreker valt een persoon aan.
4. Lees het debat
Je bent klaar als: je kunt een mening en een controleerbare claim aanwijzen.
5. Wijzig de spreekstijl
Je bent klaar als: je beschrijft wat veranderde en wat gelijk bleef.
6. Laat zien, kijk terug en bewaar
Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.
Differentiatie
Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: persoonlijkheid in instructies vertalen.
Door: Vergelijk twee versies en oefen: een argument van een mening onderscheiden.
Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: respectvolle grenzen in een gesprek aanbrengen.
Zonder internet of AI
Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Twee karakterkaarten en een debat met gemarkeerde argumenten.
Bespreekvragen
- Wat maakt een argument sterker?
- Welke keuze veranderde jouw resultaat?
- Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?
Veelvoorkomende valkuilen
- Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
- Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
- Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.
Antwoorden bij de quiz
1. Een duidelijke reden en controleerbare onderbouwing. — Een duidelijke reden en controleerbare onderbouwing.
2. Twee karakterkaarten en een debat met gemarkeerde argumenten. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.
3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.
4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.
5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.
Informatie voor ouders
In deze les werkt uw kind aan “Het grote karakterdebat”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.
Wat onthouden we?
- persoonlijkheid in instructies vertalen.
- AI kan afwijken: controleer het resultaat.
- Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.
Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.
