Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Docentenhandleiding · Groep 5–8 · 60 minuten

Als-dan-kaartjes

Voorbereiding, lesstappen, werkblad en ouderinformatie. Gebruik dit overzicht naast de leerlingomgeving.

Voorbereiding

  • Lees de zes lesblokken en probeer de proefles vooraf.
  • Leg de voorbeeld- en controlebronnen klaar. Controleer media op leeftijd en herkomst.
  • Verifieer toegang, modelmogelijkheden en budget vóór je live AI inzet.
  • Plan halverwege twee minuten bewegen binnen het lesblok. Houd de offlinevariant klaar.

Benodigdheden

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De les begeleiden

1. Jouw uitdaging · 5 minuten

Jouw klasgenoot is de robot. Kan die met jouw regels de schat vinden?

Lees samen het doel: Een geteste regelreeks met een uitleg van één verbeterde instructie. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.

2. Teken een speelveld · 10 minuten

Een robot weet alleen wat jij hem vertelt.

Teken een raster van vier bij vier vakken. Zet een start, een schat en twee obstakels. Spreek af wat boven en rechts betekent.

Check: Je bent klaar als: de start en het doel zijn ondubbelzinnig.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De start en het doel zijn ondubbelzinnig. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

3. Schrijf regels · 15 minuten

Een als-dan-regel heeft een voorwaarde en een actie.

Schrijf bijvoorbeeld: als het vak rechts vrij is, ga één vak rechts. Gebruik maximaal vijf regels.

Check: Je bent klaar als: elke regel bevat iets dat je kunt controleren.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Elke regel bevat iets dat je kunt controleren. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

4. Speel robot · 10 minuten

Voer de regel letterlijk uit, ook als de bedoeling anders was.

Laat je buur uitvoeren. Noteer waar de robot vastloopt. Verander één regel en probeer vanaf dezelfde start opnieuw.

Check: Je bent klaar als: je lost een fout op zonder stiekem extra aanwijzingen te geven.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je lost een fout op zonder stiekem extra aanwijzingen te geven. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

5. Vertaal naar code · 10 minuten

Blokken en code kunnen dezelfde logica voorstellen.

Schrijf één regel als “als ... dan ...”. Vraag de leshulp om een codevoorbeeld en controleer of het hetzelfde doet.

Check: Je bent klaar als: je kunt voorwaarde en actie aanwijzen.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je kunt voorwaarde en actie aanwijzen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

Jouw eindproduct: Een geteste regelreeks met een uitleg van één verbeterde instructie.

Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.

Leerlingwerkblad

Mijn avatar of kleur: ____________________

1. Jouw uitdaging

Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. Teken een speelveld

Je bent klaar als: de start en het doel zijn ondubbelzinnig.

3. Schrijf regels

Je bent klaar als: elke regel bevat iets dat je kunt controleren.

4. Speel robot

Je bent klaar als: je lost een fout op zonder stiekem extra aanwijzingen te geven.

5. Vertaal naar code

Je bent klaar als: je kunt voorwaarde en actie aanwijzen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar

Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Differentiatie

Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: precies instructies formuleren.

Door: Vergelijk twee versies en oefen: voorwaarden en acties onderscheiden.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een regelreeks met een ander testen.

Zonder internet of AI

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een geteste regelreeks met een uitleg van één verbeterde instructie.

Bespreekvragen

  • Welk deel is de voorwaarde?
  • Welke keuze veranderde jouw resultaat?
  • Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
  • Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
  • Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.

Antwoorden bij de quiz

1. Het deel achter “als” dat je eerst controleert. — Het deel achter “als” dat je eerst controleert.

2. Een geteste regelreeks met een uitleg van één verbeterde instructie. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.

3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.

4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.

5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.

Informatie voor ouders

In deze les werkt uw kind aan “Als-dan-kaartjes”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.

Wat onthouden we?

  • precies instructies formuleren.
  • AI kan afwijken: controleer het resultaat.
  • Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.