Creatieve AI-workshops voor basisscholen
Terug naar MAKO

Docentenhandleiding · Groep 5–8 · 60 minuten

AI-regelboek voor onze klas

Voorbereiding, lesstappen, werkblad en ouderinformatie. Gebruik dit overzicht naast de leerlingomgeving.

Voorbereiding

  • Lees de zes lesblokken en probeer de proefles vooraf.
  • Leg de voorbeeld- en controlebronnen klaar. Controleer media op leeftijd en herkomst.
  • Verifieer toegang, modelmogelijkheden en budget vóór je live AI inzet.
  • Plan halverwege twee minuten bewegen binnen het lesblok. Houd de offlinevariant klaar.

Benodigdheden

Laptop of tablet per tweetal, met toetsenbord waar nodig · Wifi voor live tools; papier en potloden als alternatief · Door de begeleider gekozen controlebronnen

De les begeleiden

1. Jouw uitdaging · 5 minuten

Wat spreken jullie af voordat je AI gebruikt? Maak regels die je echt kunt toepassen.

Lees samen het doel: Een klasposter met vijf duidelijke AI-afspraken. Schrijf wat je al weet en wat je wilt uitzoeken. Spreek met de begeleider af welke tools en welk budget beschikbaar zijn.

Check: Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

Tip: Controleer toegang en budget vooraf. De proefles gebruikt geen live AI; label simulaties en voorbeelden eerlijk.

2. Speel stoplicht · 10 minuten

Sommige dingen deel je niet met een tool.

Geef groen, oranje of rood aan: een fantasiekleur, je adres en een foto van een klasgenoot. Bespreek waarom het adres rood is.

Check: Je bent klaar als: je gebruikt fictieve voorbeelden, geen echte gegevens.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Je gebruikt fictieve voorbeelden, geen echte gegevens. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

3. Maak regels uitvoerbaar · 15 minuten

“Doe veilig” zegt nog niet wat je moet doen.

Schrijf vijf afspraken: wat deel je niet, wat controleer je en hoe vermeld je hulp van AI? Begin elke zin met “Wij”.

Check: Je bent klaar als: iedere regel beschrijft zichtbaar gedrag.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Iedere regel beschrijft zichtbaar gedrag. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

4. Oefen een lastige situatie · 10 minuten

Je hoeft een eng of ongepast antwoord niet alleen op te lossen.

Speel met kaartjes: stoppen, niet verder delen en een begeleider vertellen. Gebruik geen echte nare inhoud.

Check: Je bent klaar als: iedereen kan de hulpstappen navertellen.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: Iedereen kan de hulpstappen navertellen. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

5. Maak en bespreek de poster · 10 minuten

De school beslist welke afspraken echt gelden.

Laat de docent de afspraken controleren. Maak er een leesbare poster van en noteer wanneer de klas ze opnieuw bespreekt.

Check: Je bent klaar als: de poster is besproken, niet automatisch een juridisch contract.

Tip: Laat de leerling de keuze toelichten. Controlepunt: De poster is besproken, niet automatisch een juridisch contract. Gebruik alleen fictieve gegevens en controleer twijfelachtige inhoud samen.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar · 10 minuten

Jouw eindproduct: Een klasposter met vijf duidelijke AI-afspraken.

Laat een klasgenoot jouw resultaat bekijken. Vraag één concrete tip. Schrijf wat jij bedacht, wat AI hielp doen en wat je hebt gecontroleerd. Controleer je stappen, doe de vijf quizvragen en open Mijn lesportfolio. Download het lesbestand en portfolio. Media bewaar je apart in de maaktool.

Check: Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Tip: Reserveer de laatste minuten voor daadwerkelijk downloaden en openen van het bestand. Laat geen leerling aannemen dat een preview al een export is.

Leerlingwerkblad

Mijn avatar of kleur: ____________________

1. Jouw uitdaging

Je kunt in één zin zeggen wat je gaat maken of onderzoeken.

2. Speel stoplicht

Je bent klaar als: je gebruikt fictieve voorbeelden, geen echte gegevens.

3. Maak regels uitvoerbaar

Je bent klaar als: iedere regel beschrijft zichtbaar gedrag.

4. Oefen een lastige situatie

Je bent klaar als: iedereen kan de hulpstappen navertellen.

5. Maak en bespreek de poster

Je bent klaar als: de poster is besproken, niet automatisch een juridisch contract.

6. Laat zien, kijk terug en bewaar

Je hebt een bewaard resultaat en kunt één eigen keuze uitleggen.

Differentiatie

Starter: Werk met één voorbeeld en je begeleider aan: persoonlijke gegevens herkennen.

Door: Vergelijk twee versies en oefen: een afspraak in gedrag vertalen.

Uitdaging: Ontwerp een eigen variant en laat een ander testen of je uitleg klopt: een hulpstap bij onprettige inhoud kiezen.

Zonder internet of AI

Voer de vier kernopdrachten met papier, tekeningen en de vooraf gekozen voorbeeld- of bronkaarten uit. Waar AI een voorstel zou doen, schrijft een klasgenoot een voorstel volgens jouw prompt. Label dit als rollenspel. Bewaar opdracht, voorstel, controle en verbetering naast elkaar. Eindproduct: Een klasposter met vijf duidelijke AI-afspraken.

Bespreekvragen

  • Wat doe je met een onprettig AI-antwoord?
  • Welke keuze veranderde jouw resultaat?
  • Wat kun je nog niet met zekerheid zeggen?

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een voorbeeld of simulatie als echte live AI-uitvoer presenteren.
  • Tegelijk veel instellingen veranderen en daardoor niet weten wat effect had.
  • Alleen de preview bekijken en vergeten werk te bewaren.

Antwoorden bij de quiz

1. Ik stop, deel het niet verder en vraag een begeleider om hulp. — Ik stop, deel het niet verder en vraag een begeleider om hulp.

2. Een klasposter met vijf duidelijke AI-afspraken. — Bewaar je keuzes en leg uit hoe het resultaat tot stand kwam.

3. Je adres of wachtwoord — Gebruik fantasie en lesmateriaal. Privégegevens horen niet in je opdracht.

4. Ik controleer prijs en budget met de begeleider — De modelkeuze en instellingen bepalen de kosten. Start alleen binnen de afspraken.

5. Wat ik koos, wat AI deed en wat ik controleerde — Jouw keuzes en controle zijn onderdeel van het leren.

Informatie voor ouders

In deze les werkt uw kind aan “AI-regelboek voor onze klas”. Het maakt keuzes, onderzoekt voorbeelden en controleert resultaten. AI is een hulpmiddel, geen bron die altijd gelijk heeft. De les heeft ook overleg en een activiteit zonder scherm. Vraag wat uw kind zelf bedacht en wat het heeft gecontroleerd. Werk wordt niet automatisch openbaar gedeeld.

Wat onthouden we?

  • persoonlijke gegevens herkennen.
  • AI kan afwijken: controleer het resultaat.
  • Jij kiest wat je bewaart en kunt je keuze uitleggen.

Aanknopingspunten bij digitaal creëren, kritisch onderzoeken en verantwoord AI-gebruik. Geen SLO-keurmerk of bewezen leerwinst.